En wat met het huis?

Een echtscheiding gaat gepaard met een heel pak gevoelens. Op de koop toe moet er ook nog stil gestaan worden bij een rits praktische zaken. Een van deze praktische moeilijkheden die jullie moeten bespreken is wat er gebeurt met het gemeenschappelijke huis of appartement.

Verkopen jullie het huis? Hoe verkopen jullie het huis? Blijft een van jullie beiden in het appartement wonen? Wie is dat dan?  Voor hoe lang blijft hij/zij wonen? Is het een voordeel voor de kinderen dat ze in hun vertrouwde huis kunnen blijven wonen? Wat is de waarde van de woonst?....

Bij al deze vragen helpt de punt-kom bemiddelaar jullie graag verder. Kort geef ik hier alvast een overzicht van de mogelijkheden.

De eerste mogelijkheid is dat jullie beslissen om jullie huis of appartement te verkopen. Dit kan uit de hand, waarbij jullie zelf op zoek gaan naar een koper (jullie zorgen voor de publiciteit en organiseren de bezoeken) of via een makelaar of notaris. Ook een openbare verkoop is een optie.

Bij een verkoop zal de bank (de hypothecaire schuldeiser) in eerste instantie moeten worden terugbetaald. Gebruikelijk bestaat deze terugbetaling uit het openstaande kapitaal, samen met een wederbeleggingsvergoeding van drie maanden. Het saldo zal daarna tussen jullie beiden worden verdeeld. Bij deze verdeling kan rekening worden gehouden met de geldelijke inbreng van elk van jullie beiden. Tijdens de bemiddeling zullen jullie moeten spreken over de grootte van het bedrag dat de inbrenger van gelden zal ontvangen. Wordt er rekening gehouden met het concrete, ingebrachte bedrag of wordt de waardevermeerdering in rekening gebracht? En wie bepaalt dan de waarde(vermeerdering) van jullie gemeenschappelijke woning?

Daarnaast kan er worden overeengekomen dat een van jullie beiden het huis of appartement overneemt. De overnemer zal alle verplichten tegenover de bank op zich nemen en eventueel een opleg betalen aan de overdrager. Wanneer u het aandeel in de gemeenschappelijk woning van uw partner overkoopt, zal u registratierechten moeten betalen op de verkoopwaarde van de woning (de zogenoemde miserietaks). Gehuwden en wettelijk samenwonenden kunnen vanaf 1 januari 2015 opnieuw genieten van het tarief van 1% bij echtscheiding of bij de beëindiging van de samenwoning.

Tenslotte kunnen jullie er ook voor kiezen om de gemeenschappelijke woning in onverdeeldheid te houden. Verschillende motieven kunnen aan de basis van jullie beslissing liggen. Het is immers mogelijk dat thans geen van jullie beiden de nodige gelden heeft om de woning over te kopen, maar dat jullie wel voorzien dat dit tot de mogelijkheden zou kunnen behoren in één van de daarop volgende jaren. Misschien is het ook niet een ideale periode om de woning te verkopen, rekening houdend met de vastgoedmarkt of alle werken in jullie straat?

Naast deze financiële motieven kunnen jullie ook emotionele motieven hebben, die leiden tot jullie beslissing. Jullie zouden ervoor kunnen kiezen om de woning in onverdeeldheid te houden, met het oog op jullie gemeenschappelijke kinderen, zodat zij zoveel als mogelijk in hun oude, vertrouwde woning kunnen blijven wonen. Sommigen ouders in echtscheiding gaan daar nog een stap in verder. Zij kiezen voor ‘bird-nesting’, een vorm van co-ouderschap, waarbij de kinderen altijd in het huis kunnen vertoeven en waarbij zij zelf, aan de hand van een bepaald schema, afwisselend in het huis verblijven en de zorg van de kinderen op zich nemen. Een boeiend boek over bird-nesting, doorspekt met vele getuigenissen werd geschreven door de co-auteurs Maaike Goyens, Jos Willems en Brigit Appeldoorn. Het boek draagt de titel ‘Living apart together, scheiden als partners, samenleven als ouders’ en werd uitgegeven bij Lannoo.

 

De wet voorziet in een (hernieuwbare) termijn van 5 jaar om het huis of appartement in onverdeeldheid te houden. Daarnaast wordt nu ook aanvaard dat ouders vrijwillig opteren om voor een langere termijn dan 5 jaar in onverdeeldheid te blijven. Bijvoorbeeld zou er gekozen kunnen worden om de onverdeeldheid te behouden totdat het jongste kind de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. De overeenkomst die jullie hierover afsluiten dient verplichtend voor een notaris te worden ondertekend.

Uit de gesprekken bij jullie bemiddelaar zal blijken dat ook de praktische moeilijkheden gepaard gaan met heel wat gevoelens, behoeften en onderliggende belangen. De punt-kom bemiddelaar zal er met zijn juridische kennis dan ook op toezien dat jullie zo ruim mogelijk worden geïnformeerd. De verschillende pistes zullen naast elkaar worden gelegd, zodat er voor jullie duidelijkheid komt niet alleen omtrent de verschillende opties, maar ook omtrent tot de juridische en mogelijks fiscale gevolgen ervan. Daarnaast is de punt-kom bemiddelaar er zich van bewust dat jullie situatie uniek is en dat jullie in eventueel vergelijkbare situaties andere behoeften en belangen kunnen hebben, die leiden tot jullie eigen keuzes.

 

Auteur: Lieve  Vriens